Urządzamy las

Gospodarowanie w lasach, podejmowanie trafnych decyzji w takich sferach, jak cięcia, odnowienia i pielęgnacja lasu, ochrona przyrody itd., to przedsięwzięcie długofalowe. Ich skutki będą odczuwalne za dziesiątki, a może i setki lat, a to oznacza, że trzeba je niezwykle starannie przygotować, a potem z wielką konsekwencją realizować. Jakie zadania spadają w związku z tym na BULiGL?

Gospodarka leśna powinna prowadzić do możliwie najpełniejszego zaspokojenia potrzeb społecznych. Zarządzanie lasami nie powinno więc opierać się na takich czy innych subiektywnych opiniach, ale zasadzać się na solidnych podstawach. Daje je urządzanie lasu, zajmujące się planowaniem i organizacją – w czasie i w przestrzeni – działalności gospodarczej w lasach. Przyświeca mu idea zaspokojenia wspomnianych potrzeb i oczekiwań społecznych, a przy tym godzenia ich z wymogami trwałego i zrównoważonego rozwoju.

Jak wiemy, lasy zajmują w Polsce około 9 mln ha i przeważającą ich część – ponad 7 mln ha – stanowią zasoby będące w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe. O tym, jaką gospodarkę prowadzi ta organizacja w perspektywie ponad sześćdziesięciu lat powojennych, mogą świadczyć wskaźniki wzrostu wielkości zasobów drzewnych, poprawa struktury wiekowej i gatunkowej drzewostanów, zwiększające się możliwości użytkowania głównego (pozyskania drewna), dobry stan pielęgnacji drzewostanów, ustawiczna poprawa walorów przyrodniczych i krajobrazowych i – co równie ważne – uspołecznienie zarządzania lasami. Nie wolno jednak zapominać, że wszystkie te pozytywne zjawiska w dużej mierze są wypadkową wysokiego poziomu urządzania lasu, ciągłości planowania urządzeniowego oraz konsekwentnej realizacji tych planów.

Wspomniał pan o trwałym i zrównoważonym rozwoju. Nie jest tajemnicą, że pojęcie to rozumiane bywa różnie, niekiedy wręcz instrumentalnie. Dla ekologów zrównoważony rozwój to przede wszystkim ochrona przyrody, ale już dla przemysłu drzewnego ważne jest drewno, zapewniające przecież – jak twierdzą, też nie bez racji – zrównoważony wzrost gospodarczy kraju...

Wszyscy musimy przyjąć do wiadomości, że zrównoważona gospodarka leśna powinna zmierzać do kształtowania właściwych struktur lasów i ich wykorzystania w sposób zapewniający trwałe zachowanie ich bogactwa biologicznego, wysokiej produkcyjności oraz potencjału regeneracyjnego, żywotności i zdolności do wypełniania – teraz i w przyszłości – ochronnych i społecznych (pozaprodukcyjnych) oraz gospodarczych (produkcyjnych) funkcji, bez szkody dla innych ekosystemów. Dotyczy to zarówno poziomu lokalnego, narodowego, jak i globalnego.

W tym miejscu trzeba by przejść do pytania postawionego na wstępie. Trwale zrównoważona, wielofunkcyjna gospodarka leśna wymaga utrzymania wielkości i struktury zasobów drzewnych na określonym poziomie, co znajduje odpowiednie odzwierciedlenie w sporządzanych na 10-letnie okresy dla każdego nadleśnictwa planach urządzenia lasu (dla lasów Skarbu Państwa) oraz uproszczonych planach urządzenia lasu (dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa). Tym samym urządzanie lasu powinno odgrywać ważną rolę w godzeniu oczekiwań różnych grup społecznych.

Dlaczego akurat na 10 lat, a nie mniej lub więcej?

Uważa się, że okres taki dobrze odpowiada potrzebom współczesnego lasu o dość intensywnej gospodarce. Z takim wyprzedzeniem, mając doświadczenia z poprzednich okresów, można z dostatecznie dużym prawdopodobieństwem przewidywać rozwój sytuacji i odpowiednio do tego planować działania, mające kształtować stan lasu. […]

Rozmawiał Krzysztof Fronczak
Źródło: Nowe Życie Gospodarcze, 26.05.2008