Ocena nasion w Lasach Państwowych

W strukturach PGL LP funkcjonuje osiem terenowych Stacji Oceny Nasion (SON), podległych administracyjnie odpowiedniej regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, i oceniających próbki nasion w swoim regionie, a także Laboratorium Oceny Nasion w Zakładzie Genetyki i Fizjologii Drzew Leśnych Instytutu Badawczego Leśnictwa, oceniające próbki z terenu całej Polski. Merytoryczny nadzór nad wszystkimi stacjami oceny nasion sprawuje, na zlecenie DGLP, Zakład Genetyki i Fizjologii Drzew Leśnych.

Ocena jakości potrzebna jest do ustalenia wartości handlowej nasion oraz określenia ich wartości siewnej, potrzebnej do obliczenia norm wysiewu. Przedzbiorcze testy jakości umożliwiają podjęcie decyzji o celowości zbioru, pozwalają też na kontrolę procesów pozyskiwania nasion, określenie ich jakości i stanu fizjologicznego przed złożeniem do przechowywania.

W Unii Europejskiej obowiązuje międzynarodowy regulamin oceny nasion ISTA (International Seed Testing Association – Międzynarodowy Związek Oceny Nasion), który odnosi się do wszystkich rodzajów nasion, w tym leśnych, przeznaczonych na rynek i do obrotu. ISTA jest organizacją mającą na celu rozwój i upowszechnianie standaryzowanych procedur w zakresie oceny nasion.

Regulamin ISTA zawiera ujednolicone definicje i opisy metod, które poleca się do stosowania przy ocenie jakości materiału siewnego, przeznaczonego do obrotu w handlu międzynarodowym.

W Lasach Państwowych stosuje się, w zależności od stawianego celu, kwalifikacyjną lub uproszczoną ocenę nasion. Wprowadzenie dwojakiego rodzaju oceny jest następstwem przyjętego w polskich lasach systemu pozyskiwania przez nadleśnictwa małych partii nasion większości gatunków drzew i krzewów leśnych na własne potrzeby. System ten sprzyja
utrwalaniu bioróżnorodności szaty roślinnej w lasach.

Wyniki oceny uproszczonej i kwalifikacyjnej dla tej samej partii nasion nie do końca są porównywalne.

Wszystkie leśne SON-y zajmują się oceną uproszczoną lub kwalifikacyjną nasion drzew i krzewów leśnych na potrzeby gospodarki leśnej. Jednak żadna ze stacji nie jest akredytowanym laboratorium członkowskim ISTA.

Taką możliwość ma tylko Laboratorium Oceny Nasion IBL, jako zewnętrzna jednostka organizacyjna, oceniająca nasiona na potrzeby gospodarki leśnej.

Marek Bodył

Więcej w papierowym wydaniu „Głosu Lasu”