FSC i PEFC obok siebie

Obecnie w świecie funkcjonuje wiele systemów certyfikacji gospodarki leśnej: międzynarodowe, regionalne i narodowe (np. w Kanadzie, USA, Brazylii, Malezji czy Indonezji). W Polsce, jak dotąd, lasy certyfikowane są według systemu FSC (ang. Forest Stewardship Council, czyli Rada Dobrej Gospodarki Leśnej). Główna idea, jaka przyświecała powstaniu tego systemu – na początku lat 90. ub. wieku i akredytowanego w Meksyku w 1993 r. – to ochrona lasów tropikalnych w Ameryce Południowej, Afryce i Azji przed zniszczeniem.

Podstawowym założeniem systemu certyfikacyjnego FSC, bazującego na certyfikacji ISO (Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej), jest fakt, że jest to proces, w którym upoważniona, niezależna strona udziela pisemnego zapewnienia o spełnieniu przez określony produkt bądź usługę określonych wymagań. Dotychczas w świecie systemem certyfikacji gospodarki w ramach FSC objętych jest ponad 100 mln ha lasów w 79 krajach świata.

Oprócz niezależnych, międzynarodowych jednostek akredytujących coraz większą rolę w organizacji FSC mają, działające w poszczególnych krajach, tzw. inicjatywy krajowe. Jednym z przykładów jest, funkcjonujący od 2003 r., Związek Stowarzyszeń „Grupa Robocza FSC Polska”. W tym roku, w czerwcu, związek ten akredytowany został przez wspomnianą jednostkę akredytującą ASI.

W Polsce system FSC funkcjonuje od 1996 r. Pierwszymi regionalnymi dyrekcjami Lasów Państwowych, które poddały się procesowi certyfikacji były RDLP Gdańsk, Katowice i Szczecinek. Certyfikacji FSC poddało się 16 RDLP (certyfikatu w systemie FSC nie posiada RDLP Krosno). Dotąd certyfikacja prowadzona była w Polsce przez dwa niezależne tzw. programy certyfikujące: Qualifor, którym posługuje się firma SGS Polska (siedziba dyrekcji tego programu mieści się w Republice Południowej Afryki) oraz Smart-Wood, którym posługuje się NEPCon (dyrekcja tej firmy mieści się w USA). Aby uporządkować w Polsce proces certyfikacji gospodarki leśnej i łańcucha dostaw za pomocą dwóch równorzędnych programów, w styczniu tego roku dyrektor zarządu – Rady Dyrektorów FSC podjął decyzję, żeby w okresie przejściowym, a więc do czasu akredytacji polskich standardów, wszystkie firmy certyfikujące w Polsce, w tym SGS Polska oraz NEPCon, posługiwały się tzw. Krajowym Projektem Wskaźników Standardów FSC (projekt dostępny jest na polskich stronach internetowych FSC – www.fsc.pl).

Dotychczas funkcjonujący w Polsce system certyfikacyjny doczekał się konkurencji. Alternatywą jest certyfikacja gospodarki leśnej i łańcucha dostaw w systemie PEFC (ang. Pan European Forest Certyfication Council – Rada ds. Paneuropejskiego Systemu Certyfikacji Lasów). Wspomnijmy, że międzynarodowa organizacja pozarządowa – Rada PEFC została założona w 1999 r. przez 11 narodowych organizacji PEFC z krajów europejskich. Głównym celem jej powołania jest promocja zrównoważonej gospodarki leśnej przez procesy certyfikacyjne, realizowane z udziałem niezależnych wyspecjalizowanych jednostek. Od 2001 r. do PEFC zaczęły przystępować państwa Ameryki Płn. – Kanada, USA, a w latach następnych również z Australia, Chile i Malezja.

W Polsce prace nad stworzeniem krajowych struktur Paneuropejskiego Systemu Certyfikacji Leśnej podjęto w 2003 r. W skład polskiej grupy inicjatywnej wchodzi 35 podmiotów oraz organizacji działających w obszarze leśnictwa i przemysłu drzewnego. Inicjatorem procesu tworzenia krajowych standardów PEFC są Lasy Państwowe oraz Rada PEFC Polska (jednostka ta, będąca od listopada 2003 r. członkiem struktur międzynarodowych PEFC, wchodzi w skład Zarządu Głównego SITLiD). Mimo iż w marcu tego roku polskie krajowe standardy PEFC zostały uznane na forum międzynarodowym, to oficjalna ich akredytacja nastąpić ma w październiku br. w Canberze w Australii, podczas Walnego Zgromadzenia Międzynarodowej Rady PEFC.

Jerzy Drabarczyk

Więcej na ten temat na łamach sierpniowego „Głosu Lasu”

Zobacz cały spis treści sierpniowego numeru „Głosu Lasu”