Pracowita zima w Żedni
W dość powszechnym mniemaniu las zimą pogrąża się w letargu i, doprawdy, niewiele się w nim dzieje. A przecież tak nie jest. Odpowiedzi na pytanie: co w nim słychać o tej porze roku poszukaliśmy w Nadleśnictwie Żednia, wchodzącym w skład RDLP w Białymstoku.
Pierwszy miesiąc 2008 r. jako żywo przypominał zeszłoroczny styczeń. Śniegu na lekarstwo, temperatury bardziej wczesnowiosenne niż zimowe. Anomalie pogodowe nie przeszkadzają jednak, by w Nadleśnictwie Żednia życie toczyło się ustalonym trybem. To duże nadleśnictwo, położone na wschód od Białegostoku. 30 tys. ha powierzchni stawia je w rzędzie największych w kraju, ale w zasięgu jego działania jest prawie 90 tys. ha. Z mapy numerycznej wynika, że tzw. wskaźnik rozproszenia wynosi tu 2,9, co oznacza, że średnio na każdy hektar powierzchni leśnej nadleśnictwa przypada prawie 2,9 ha, składającego się na powierzchnię ogólną. Leśnicy muszą więc sporo się najeździć, doglądając powierzonego im majątku.
Na północy nadleśnictwa ciągną się zwarte kompleksy wchodzące w skład Puszczy Knyszyńskiej. Na południu, gdzie też skupia się gros lasów niepaństwowych (Żednia sprawuje nadzór nad 6,5 tys. ha takich), leśnicy mają do czynienia z mozaiką rozdrobnionych działek. W okolicach Zabłudowa, w leśnictwie o tej nazwie, zajmującym notabene aż ponad połowę obrębu Żednia, wspomniany wskaźnik rozproszenia sięga 12.
Teren jest tu na ogół płaski jak stół, ale nie wszędzie. W północnej części Puszczy Knyszyńskiej na długości 23 kilometrów piętrzy się Wał Krynicko-Świętojański, gdzie wysokości względne dochodzą do 70 m, stoki są, niczym w prawdziwych górach, bardzo strome, a najwyższy punkt, Góra Św. Anny mierzy sobie całkiem poważne 208 m n.p.m.
65 proc. powierzchni zajmują siedliska borowe, lasowe – ponad 30 proc., a 4 proc. – olsy. Głównym gatunkiem lasotwórczym jest sosna (73 proc.), wyprzedzająca świerka, brzozę i olszę. Inne gatunki niewiele mają do powiedzenia. 321,5 ha powierzchni zajmują dwa rezerwaty. Prawie 4,4 tys. ha to lasy ochronne. Ok. 7 tys. ha obejmuje swym zasięgiem Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej. Wreszcie przez teren nadleśnictwa przebiegają granice dwóch obszarów sieci Natura 2000 – Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków (OSO) „Puszcza Knyszyńska” oraz obszar ochrony siedlisk, a zarazem OSO „Dolina Górnej Narwi”. [...]
Krzysztof Fronczak
Więcej w papierowym wydaniu „Ech Leśnych”
Leśny Przewodnik Turystyczny w internecie
III Bieg Szlakiem Bieszczadzkiej Kolejki Leśnej
