Konferencja „Woda dla lasu, las dla wody”

Patronat nad konferencją objął minister środowiska Maciej Nowicki, rektor SGGW Tomasz Borecki oraz Jerzy Piątkowski, dyrektor generalny LP. Wzięli w niej udział pracownicy Lasów Państwowych, którzy zajmują się na co dzień realizacją projektów małej retencji, pracownicy parków narodowych i krajobrazowych, przedstawiciele środowisk akademickich oraz organizacji pozarządowych.

Spotkanie miało charakter ogólnopolskiego, otwartego forum wymiany poglądów i doświadczeń. Dyskutowano nad konkretnymi działaniami, które spowodują zatrzymanie wody w ekosystemach leśnych. Problemy te nabierają ostatnio dużego znaczenia. Zasoby wodne Polski zmniejszają się, coraz częściej występują zjawiska ekstremalne, takie jak susze i powodzie.

Mała retencja odnosi się zarówno do niewielkich zbiorników, jazów czy zastawek, jak i do zabiegów polegających na zalesianiu, ochronie śródleśnych stawów czy mokradeł, które spowalniają lub wręcz powstrzymują odpływ wody z lasu. Przykładem takich działań są dwa projekty przygotowywane obecnie do realizacji w ramach III Osi Priorytetowej Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko: „Zwiększanie możliwości retencyjnych oraz przeciwdziałania powodzi w ekosystemach leśnych na terenach nizinnych” i „Przeciwdziałanie erozji wodnej na terenach górskich związanej ze spływem wód opadowych oraz utrzymanie potoków górskich i związanej z nimi infrastruktury w dobrym stanie”.

Podczas konferencji dyskutowano m.in. na temat formalno-prawnych aspektów wykonywania urządzeń wodnych w lesie oraz znaczenia ekologicznego i ekonomicznego torfowisk. Uwagę poświęcono także metodyce ochrony zasobów wodnych leśnych mokradeł oraz wpływowi tworzenia sztucznych zbiorników wodnych na przylegające drzewostany. Osobna sesja została poświęcona zmianom w retencji wody powodowanym przez bobry.

Postawiono sobie także wiele pytań, na które trudno dzisiaj znaleźć jednoznaczną odpowiedź. Jak monitorować skutki małej retencji w lasach? W wielu nadleśnictwach są rewitalizowane dawne zbiorniki wodne. W jaki sposób to przedsięwzięcie należy przeprowadzać, by odbyło się z pożytkiem dla przyrody? Jak funkcjonują takie zbiorniki w cyklu zrębowym i w jakim stopniu oddziałują na otaczający je drzewostan?

Las chroni wodę, ale jest także jej użytkownikiem. O tym również, a może przede wszystkim, należy pamiętać.

Katarzyna Bielawska

Więcej na temat konferencji w majowym numerze „Głosu Lasu”