„Chrobry” - najstarszy dąb Polski

750 lat historii

Dąb szypułkowy zwany „Chrobrym” wykiełkował około roku 1250. Już przed II wojną światową był chroniony. 24 marca 1967 roku w rejestrze pomników przyrody województwa lubuskiego został zapisany pod pozycją nr 8. Rośnie na terenie gminy Szprotawa przy drodze ze Szprotawy do Przemkowa, przy miejscowości Piotrowice. Obwód drzewa to  984,5 cm, wysokość 26,5 m. Niedawno obchodził 750-te urodziny. Jest to najstarszy w Polsce dąb szypułkowy. Drzewo o osobliwej sylwetce prezentuje się okazale dzięki płaskim nabiegom korzeniowym, walcowatemu kształtowi pnia oraz stosunkowo wysoko osadzonej koronie . „Chrobrym” opiekują się leśnicy z Nadleśnictwa Szprotawa na terenie którego rośnie.

Związana z tym drzewem jest legenda jakoby cesarz Otton III tutaj właśnie spotkał się z Bolesławem Chrobrym w roku 1000 . Dokładne zbadanie wieku obaliło tę tezę , ale nazwa drzewa pozostała. Drugą legendą , a jak niektórzy twierdzą historią prawdziwą jest to, że w latach siedemdziesiątych, w czasie tworzenia 49 województw wywiązał się spór między władzami Zielonej Góry i Legnicy o granicę województwa. Każdy z notabli chciał , żeby „Chrobry” był na jego terenie. Dąb został w zielonogórskiem, ale Legniczanie nie mogli się z tym pogodzić.

Sadzonki ku pamięci

„Chrobry” mimo sędziwego wieku wciąż owocuje wydając zdrowe żołędzie. Leśnicy z Nadleśnictwa Szprotawa zbierali je co roku. Wyhodowane sadzonki były uroczyście sadzone podczas ważnych świąt i uroczystości. Każda z sadzonek miała swój certyfikat pochodzenia.

W 2003 roku leśnikom udało się ponownie zebrać żołędzie. Część z nich została potraktowana wyjątkowo. Pojechały do Watykanu jako upominek z polskich lasów dla Ojca Świętego. Tam zostały pobłogosławione przez Jana Pawła II w dniu 28 kwietnia 2004 roku, podczas pielgrzymki leśników polskich. W szkółce kontenerowej w Rudach Raciborskich (RDLP Katowice) wyhodowano z nich 500 sadzonek, które obecnie mają już po 2 lata i mogą być użyte do sadzenia. Każda z nich posiada stosowny certyfikat z nadanym kolejnym numerem. Zamierzeniem leśników polskich jest, aby dęby te rosły w całym kraju, w miejscach szczególnie związanych z działalnością Jana Pawła II i żeby były żywym i długowiecznym - jak dąb „Chrobry” - pomnikiem czasów, gdy po ziemi chodził Papież-Polak.

W 2006 roku młode dęby rozdano nadleśnictwom i innym jednostkom Lasów Państwowych, które obecnie sadzą uroczyście otrzymane drzewka.

Anna Niemiec
Starszy Specjalista ds. Integracji z Unią Europejską
RDLP w Zielonej Górze